Đức hạnh của dòng nước

Ở chơi vài ngày, luận bàn về đạo và đời, Khổng Tử cáo từ Lão Tử trở về nước Lỗ. Lão Tử tiễn Khổng Tử, đi đến bờ sông, nhìn thấy sóng nước cuồn cuộn, khí thế như vạn mã đằng phi, tiếng vang như sấm dậy, Khổng Tử cất lời cảm thán:

“Nước sông chảy suốt đêm ngày không ngừng nghỉ, sinh mệnh con người cũng vậy, không biết nhân sinh sẽ chảy đến đâu?”.

Lão Tử chỉ tay xuống dòng sông nói:“Trong đầu lúc nào cũng canh cánh suy nghĩ về công danh, tâm vì thế mà bất an, mưu lợi trong tâm chỉ rước thêm phiền não. Tại sao ông không học đức hạnh của dòng nước kia?”.

Khổng Tử hỏi lại: “Nước có đức hạnh gì?”.

Lão Tử trả lời: “Trên thế gian này có thứ gì mềm mại hơn nước? Trong thiên hạ, chưa chắc kẻ mạnh có thể thắng thế. Lấy nhu thắng cương, lấy yếu thắng mạnh, đó là thứ mà ta có thể học từ nước. Nước chảy từ cao xuống thấp, uốn lượn quanh co nhưng có phương hướng nhất định. Nước giống như chính nghĩa, mãnh liệt mênh mông không bờ bến, cho dù rơi xuống vực sâu muôn trượng cũng không chút sợ hãi. Nước mềm mỏng, nhưng không có gì không soi thấu, vạn vật nhập vào xuất ra từ nước mà biến thành tinh khiết tươi mới. Đó chẳng phải là cái thiện, là trí tuệ tối cao ư?”.

Khổng Tử nghe vậy bất giác tỉnh ngộ, nói: “Lời của tiên sinh khiến đệ tử ngộ ra nhiều điều. Xin tạc ghi trong lòng, cả đời không quên".

Diệu Linh